Diyarbakır Çayönü’nde 9 bin yıllık madencilik işliği bulundu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde bulunan Çayönü Tepesi’nde gerçekleştirilen 2026 yılı kazı çalışmalarında, M.Ö. 6900–6800 yıllarına tarihlendirilen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliğinin keşfedildiğini duyurdu. İnsanlık tarihinin erken dönem üretim teknolojilerine ışık tutan buluntu, bölgedeki madencilik faaliyetlerinin uzmanlaştığını gözler önüne seriyor.

Üretim Teknolojisinde Uzmanlaşma İzleri

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda, yerleşmenin batı kesiminde açığa çıkarılan işliğin çevresinde 6 adet dikme deliği ve merkezinde taş döşemeli bir çalışma alanı tespit edildi. Dikme deliklerinin varlığı, üretim alanının bir gölgelikle örtülü olabileceğini ve planlı bir düzenlemeye sahip olduğunu gösteriyor.

Yapılan incelemelerde işlik içerisinde ve yakın çevresinde toplamda 42’ye varan malakit ve bakır buluntusuna ulaşıldı. Bu buluntular arasında ham malakit parçalarının yanı sıra yarı işlenmiş ve işlenmiş örnekler, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesneler yer alıyor.

2 Bin Yıllık Madencilik Gelenekleri

Çayönü’nde bakır ve malakit kullanımının M.Ö. 9100’lere kadar uzandığını belirten Bakan Ersoy, yeni keşifle birlikte bölgedeki madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca kesintisiz sürdüğünün anlaşıldığını ifade etti. Ersoy, buluntuların ham maddeden bitmiş ürüne kadar tüm üretim süreçlerini temsil etmesi bakımından büyük önem taşıdığını belirtti.

Kültürel Sürekliliğe Yeni Veriler

2026 yılı kazı sezonunda ortaya çıkarılan bir diğer önemli bulgu ise Çanak Çömlekli Neolitik Dönem’in erken evrelerine ait Proto-Hassuna kültürünü temsil eden seramik parçaları oldu. M.Ö. 6800–6600 yıllarına tarihlendirilen bu parçaların kronolojisi, devam eden Karbon-14 ve diğer arkeometrik analizlerle netleştirilecek.