Şanlıurfa’daki Sayburç Köyü’nde 11 Bin Yıllık Neolitik Yerleşim Keşfedildi

Şanlıurfa’nın Sayburç köyünde, köylülerin bahçe duvarı örmek için kullandığı taşların 11 bin yıllık Neolitik döneme ait sütunlar olduğunun anlaşılmasıyla başlayan kazı çalışmaları, bölgedeki köklü geçmişi gözler önüne serdi. 2020 yılında fark edilen T biçimli taşlar üzerinde, Şanlıurfa Müzesi uzmanlarının incelemesi sonrası 2021 yılında resmi kazılar başlatıldı.

Tarihin En Erken Anlatı Sahnesi

Kazı alanındaki beş kamusal yapıdan birinde bulunan 3,7 metrelik taş banka oyulmuş kabartmalar, araştırmacıların dikkatini çekiyor. İstanbul Üniversitesi arkeoloğu ve kazı başkanı Eylem Özdoğan, bu kabartmanın bilinen en erken anlatı içerikli taş eser olma özelliğini taşıdığını belirtti. Sahne, boğa figürü ile leoparlar arasındaki bir erkek figürünü konu alırken, uzmanlar bu kompozisyonu bereket ritüeli veya insanın doğayla mücadelesi gibi farklı açılardan yorumluyor.

Bira Üretimi ve Geleneksel Defin Yöntemleri

Yerleşim yerinde ele geçirilen taş tekneler ve öğütme aletleri, buradaki toplulukların tarım öncesinde tahıl işlediğini ve muhtemelen bira ürettiğini gösteriyor. Ayrıca, ölülerin ev tabanlarının altına gömülmesi ve bazı figürinlerde ağızların mühürlenmiş şekilde tasvir edilmesi, yerel halkın ölümle kurduğu ilişkiyi yansıtıyor. Kazı başkanı Özdoğan, yazının olmadığı bu dönemde kabartmaların toplumsal kuralları ve ortak hafızayı aktarmada önemli bir rol üstlendiğini vurgularken, bölgenin açık hava müzesine dönüştürülmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.